Roedd yn bleser gan FTWW gyfrannu gwybodaeth at adroddiad newydd y Grŵp Trawsbleidiol ar Hawliau Dynol: Cynnydd ar Hawliau Dynol yng Nghymru.
Cyhoeddwyd yr adroddiad ar 12 Tachwedd, ac mae'n edrych ar y cynnydd y mae Llywodraeth Cymru wedi'i wneud i gryfhau hawliau dynol - a beth arall y mae angen ei wneud.
O ran yr hawl i iechyd, mae rhagfarnau hanesyddol, sy'n golygu nad yw menywod sy’n rhoi gwybod am symptomau yn cael eu cymryd o ddifrif, yn dal i effeithio ar y gofal iechyd a gawn, tra bo mynediad i ofal iechyd mwy arbenigol yn dal i fod yn ddarostyngedig ar loteri cod post. Yn rhy aml, mae hyn yn golygu nad yw ein hawl i iechyd yn cael ei bodloni, ac nid oes gennych lawer o fodd i herio'r sefyllfa bresennol.
Y prif ganfyddiadau:
- Dyheadau yw hawliau o hyd, ac ni ellir eu gorfodi – ni all pobl yng Nghymru fynd ati’n uniongyrchol i hawlio eu hawliau pan gânt eu torri, ac mae’r elfennau sy’n eu hamddiffyn yn ddibynnol ar ewyllys da gwleidyddol a pholisïau disgresiynol.
- Mae tlodi yn tanseilio hawliau i bawb – mae tlodi yn atal hawliau dynol, gan effeithio ar addysg, iechyd, tai a bywyd teuluol.
- Mae gwahaniaethu yn rhywbeth – mae ableddiaeth, anghydraddoldeb rhywedd a hiliaeth strwythurol yn effeithio ar fynediad at wasanaethau, cyfleoedd a chyfiawnder.
- Ceir diffyg cysondeb a diffyg atebolrwydd mewn gwasanaethau cyhoeddus – o ofal iechyd a thai i addysg ac eirioli, mae’r ddarpariaeth yn anghyson, nid oes ganddi adnoddau digonol, ac mae sefyllfa ‘loteri cod post’ yn bodoli.
- Diystyrir cyfranogiad a phrofiad bywyd – yn aml, ni chaiff lleisiau pobl anabl, menywod, plant a phobl hil-ddiffiniedig eu cynnwys wrth wneud penderfyniadau sy’n effeithio arnynt.
Argymhellion:
- Cyflwyno Bil Hawliau Dynol (Cymru)
- Cryfhau atebolrwydd a gweithredu
- Rhoi blaenoriaeth i weithredu trawsbynciol ar dai, tlodi ac anghydraddoldeb
- Ymwreiddio cyfranogiad grwpiau yr effeithir arnynt
- Cyflawni ymrwymiadau presennol heb ragor o oedi
Cymraeg 
English (UK)